Bụi mịn PM2.5 là gì? Tác hại và cách phòng tránh bụi mịn PM2.5

Biên tập bởi Nguyễn Dạ Thu Thảo

Cập nhật 2 tháng trước

30.672

Chúng ta thường nghe thông tin về loại bụi mịn PM2.5 làm ô nhiễm không khí và gây hại lớn đến sức khỏe. Vậy bụi PM2.5 là gì? Tác hại và cách phòng tránh bụi mịn PM2.5 ra sao? Cùng Điện máy XANH tìm hiểu trong bài viết này nhé!

1Bụi mịn PM2.5 là gì?

Bụi là hỗn hợp những hợp chất dạng rắn hoặc lỏng bay trôi nổi trong không khí, những hợp chất có trong bụi còn được gọi chung là Particulate Matter – ký hiệu PM. Trong đó, những hạt bụi có kích cỡ siêu vi ( micron ) được biết đến nhiều nhất như :

  • PM10: Loại bụi mịn có đường kính từ 2.5 đến 10 micronkích thước bằng một phần triệu mét.
  • PM2.5: Loại bụi mịn có đường kính nhỏ hơn 2.5 micron.
  • PM1.0: Loại bụi siêu mịn có kích thước 1 micron.
  • Bụi nano PM0.1: Loại bụi siêu mịn có kích thước dưới 0.1 micron.

Bụi mịn PM2. 5 là những hạt bụi li ti có trong không khí với kích cỡ 2,5 micron trở xuống ( so với sợi tóc con người thì nó nhỏ hơn khoảng chừng 30 lần ) .

Bụi mịn PM2,5 là gì?

Kích thước tượng trưng của 1 số loại bụi so với tóc người và hạt cát .

2Nguyên nhân gây ra bụi PM 2.5

Bụi mịn PM2. 5 Open trong không khí bắt nguồn từ nguyên do tự nhiên và nguyên do tự tạo .

Nguyên nhân tự nhiên

  • Cháy rừng: Những vụ cháy rừng lớn trên toàn thế giới phần lớn do biến đổi khí hậu đột ngột gây nên. Sự biến đổi khí hậu đột ngột làm phát tán ra môi trường một lượng lớn bụi, dẫn đến việc môi trường không khí bị ô nhiễm một cách nghiêm trọng.
  • Bụi thiên nhiên: Sa mạc, đất cát, phun trào núi lửa cũng là một trong những nguyên nhân lớn góp phần tạo nên một lượng lớn bụi mịn phát tán trong không khí, làm ô nhiễm không khí.
  • Thời điểm giao mùa: Vào khoảng các tháng 10 – 11 trong năm thường xuất hiện sương mù. Những lớp sương mù dày này góp phần làm cho các lớp bụi tích tụ bên trong thành phố không thoát được, từ đó làm cho thành phố bị bao phủ bởi lớp bụi dày (bụi mịn, siêu mịn,…). 

Cháy rừng phát tán ra môi trường một lượng lớn bụi

Cháy rừng phát tán ra môi trường tự nhiên một lượng lớn bụi

Nguyên nhân nhân tạo

  • Giao thông vận tải: Các phương tiện cá nhân cũng sản sinh ra lượng khói thải nhất định, cát bụi cuốn theo trong quá trình di chuyển, bào mòn bề mặt đường ra không khí, từ đó làm gia tăng lượng bụi mịn lớn làm ô nhiễm không khí.
  • Sinh hoạt: Việc sử dụng bếp than, bếp củi, dầu để nấu nướng cũng sinh ra lượng khói thải nhất định, làm gia tăng bụi mịn trong không khí.
  • Sản xuất công nghiệp: Các nhà máy, xưởng sản xuất, khu công nghiệp thường thải một lượng lớn khói thải ra môi trường, không khí, từ đó làm gia tăng lượng bụi mịn trong không khí.
  • Rác thải: Rác sinh hoạt, rác công nghiệp làm sản sinh ra vi khuẩn, bụi mịn, từ đó gây ảnh hưởng đến luồng không khí sạch bạn hít thở mỗi ngày.
  • Xây dựng: Quá trình xây dựng chung cư, cao ốc, cầu đường cũng là một nguyên nhân gây ra bụi mịn trong môi trường, làm ảnh hưởng đến không khí nghiêm trọng.
  • Nông nghiệp: Vận chuyển, đốt rơm rạ sinh ra khói thải độc hại, ảnh hưởng đến luồng không khí sạch trong môi trường.

Rác thải sinh hoạt chồng chất sinh ra các hạt bụi mịn trong không khí

Rác thải hoạt động và sinh hoạt chồng chất sinh ra những hạt bụi mịn trong không khí

Khói thải từ các phương tiện di chuyển góp phần sinh ra 1 lượng lớn bụi trong không khí

Khói thải từ những phương tiện đi lại vận động và di chuyển sinh ra 1 lượng lớn bụi trong không khí
Xem thêm: Hướng dẫn kiểm tra mức độ ô nhiễm không khí bằng AirVisual

3Tác hại của bụi PM2.5

Bụi mịn PM2. 5 mang đến những vi trùng có hại cho khung hình, từ đó gây ra hiện tượng kỳ lạ dị ứng da, làm bạn cảm thấy ngứa ngáy, không dễ chịu. Nếu tiếp xúc với lượng bụi mịn nhiều còn hoàn toàn có thể gây ra những hiện tượng kỳ lạ viêm mũi, đau mắt, những bệnh về tai mũi họng .

Bụi mịn PM2.5 mang đến những con vi khuẩn có hại cho cơ thể bạn

Các bệnh tai mũi họng thường gặp khi tiếp xúc nhiều với bụi PM2. 5
Bụi PM 2.5 hoàn toàn có thể hấp thụ chất độc, đồng thời mang theo vi trùng và virus ngoài thiên nhiên và môi trường. Chính vì thế, khi chúng xâm nhập vào khung hình bạn, chúng sẽ thải độc tố ngầm vào khung hình bạn, từ đó làm suy giảm hệ miễn dịch. Vậy nên, những người sống ở những thành phố lớn, có mức độ ô nhiễm cao thường dễ mắc những bệnh vặt hơn những người sống ở những nơi có không khí trong lành .

Hệ miễn dịch bị suy giảm khi hấp thụ chất độc hại từ bụi PM2.5

Hệ miễn dịch bị suy giảm khi hấp thụ chất ô nhiễm từ bụi PM2. 5
Bụi PM2. 5 xâm nhập vào khung hình bạn trải qua hoạt động giải trí hít thở. Sau đó, chúng theo đường dẫn khí, bám và tích tụ vào mặt phẳng phổi. Khi lượng bụi này tích tụ nhiều theo thời hạn hoàn toàn có thể gây ra ảnh hưởng tác động lớn đến phổi của bạn .

Bụi PM2.5 xâm nhập vào cơ thể làm ảnh hưởng lớn đến phổi

Bụi PM2. 5 xâm nhập vào khung hình làm ảnh hưởng tác động lớn đến phổi

Bên cạnh đó, bụi mịn PM2.5 phá hủy và đẩy nhanh quá trình Apoptosis -một trong những cơ sở sinh bệnh học quan trọng nhất của bệnh tim mạch. Chính vì vậy khi hít phải 1 lượng lớn bụi mịn PM2.5 thì có thể làm tăng nguy cơ tử vong ở những người mắc bệnh tim.

Bụi PM2.5 đẩy nhanh quá trình Apoptosis làm tăng nguy cơ tử vong ở bệnh tim mạch

Bụi PM2. 5 đẩy nhanh quy trình Apoptosis làm tăng rủi ro tiềm ẩn tử trận ở bệnh tim mạch

Các nghiên cứu trên não người đã đưa ra cho chúng ta thấy khi chúng ta tiếp xúc với bụi mịn PM2.5, chúng có thể di chuyển từ từ vào não, từ đó thẩm thấu vào và làm gia tăng tỷ lệ mắc bệnh thoái hóa não của chúng ta.

Bụi mịn PM2.5 thẩm thấu vào não gây thoái hóa não

Bụi mịn PM2. 5 thẩm thấu vào não gây thoái hóa não
Đặc biệt, bụi mịn PM2. 5 chứa sắt kẽm kim loại được những nhà khoa học nghiên cứu và điều tra là nguyên do gây ung thư và kinh khủng hơn là biến đổi gen ở người .

Biến đổi gen ở người do hít phải bụi PM2.5 có chứa kim loại

Biến đổi gen ở người do hít phải bụi PM2. 5 có chứa sắt kẽm kim loại

4Cách phòng tránh bụi mịn PM2.5

Thang đo ô nhiễm không khí theo tiêu chuẩn AQI

Thang đo ô nhiễm không khí theo tiêu chuẩn AQI

Sử dụng khẩu trang chuyên dụng khi ra đường

Khẩu trang là vật có ích khi ra đường trong thời gian ô nhiễm nặng nề lúc bấy giờ. Tuy nhiên khẩu trang thường thì không lọc được những hạt bụi siêu mịn PM2. 5 .

Để lọc các loại bụi siêu mịn này chúng ta cần đeo khẩu trang chuyên dụng hoặc có một mẹo nhỏ là đeo hai chiếc khẩu trang y tế lồng vào nhau, hoặc đeo một lớp khẩu trang và lót một chiếc khăn giấy mỏng bên trong (cách này chỉ tạm thời vì gây bí, khó chịu cho người đeo). 

Khẩu trang lọc bụi cần được sử dụng đúng cách

Để lọc bụi tốt nhất bạn nên chọn khẩu trang N95, N99 hoặc khẩu trang lọc khí chuyên được dùng. Khẩu trang N95 lọc được 95 % bụi và vi trùng, khẩu trang y tế thường thì lọc được 30 % – 40 % lượng bụi, đeo hai lớp khẩu trang y tế thì lượng bụi được ngăn ngừa lên 90 %. Khẩu trang lọc khí chuyên sử dụng điển hình nổi bật bởi năng lực chống bụi mịn, vi trùng, virus, giúp lọc sạch không khí bảo vệ sức khỏe thể chất cho người dùng .

Khẩu trang N95 lọc được 95% bụi và vi khuẩn

Khẩu trang chuẩn N95
Xem thêm: Hướng dẫn đeo khẩu trang y tế đúng cách để tránh lây các bệnh hô hấp

Sử dụng máy lọc không khí trong nhà

Hiện nay trên thị trường có rất nhiều loại máy lọc không khí có năng lực lọc sạch vi trùng, nấm mốc, những tác nhân gây dị ứng, … đặc biệt quan trọng lọc được bụi siêu mịn PM2. 5 và PM10 .
Một số máy lọc không khí mưu trí như Xiaomi hoàn toàn có thể đo được chất lượng không khí sau khi lọc, giúp người dùng yên tâm hơn trong suốt quy trình sử dụng .

Máy lọc không khí lọc được bụi siêu mịn

Thói quen sinh hoạt tốt cho sức khỏe

  • Để hạn chế tác hại của ô nhiễm không khí chúng ta nên tạo thói quen vệ sinh mũi, họng thường xuyên. Nâng cao sức đề kháng của cơ thể bằng cách ăn uống lành mạnh, tập thể dục, tránh nơi khói bụi nhất có thể.
  • Đối với trẻ sức đề kháng yếu cần nhắc trẻ đeo khẩu trang mỗi khi ra đường, cho trẻ ăn uống đầy đủ dưỡng chất, uống nhiều nước, tránh tiếp xúc môi trường bụi bẩn khói thuốc. 
  • Trong những ngày không khí ô nhiễm, hạn chế mở cửa sổ hoặc đi ngoài đường.

Uống nhiều nước là một thói quen tốt

Uống nhiều nước là một thói quen tốt

Bụi siêu mịn PM2. 5 gây mối đe dọa khôn lường, mỗi người tất cả chúng ta nên tự bảo vệ mình trước ô nhiễm không khí và góp thêm phần bảo vệ thiên nhiên và môi trường bằng những việc nhỏ như không xả rác bừa bãi, hạn chế đi xe cơ giới khi cần chuyển dời khoảng cách gần, sử dụng phương tiện đi lại giao thông vận tải công cộng, …